Wydawca treści Wydawca treści

Rezerwaty Przyrody

Rezerwaty to wydzielone obszary o szczególnych wartościach przyrodniczych, zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym. Ogranicza się tam gospodarkę leśną. Spośród 1441 rezerwatów, które mamy obecnie w Polsce, 671 to rezerwaty leśne o łącznej powierzchni ponad 61 tys. ha. Rezerwaty stanowią 1,6 proc. powierzchni lasów zarządzanych przez LP.

Istniejące w Nadleśnictwie Zagnańsk rezerwaty przyrody:

Rezerwat przyrody „Barcza" – rezerwat położony jest w obrębie leśnym Zagnańsk w leśnictwie Barcza. Utworzony został na mocy Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 18.05.1984 r. (M.P. Nr 15 z 1984 r., poz. 108). Rezerwat obejmuje południowo zachodni fragment zbocza masywu góry Barcza, gdzie znajduje się kompleks czterech nieczynnych kamieniołomów, w których wydobywano w pierwszej połowie XX w. piaskowce kwarcytowe, dwa z nich objęto ochroną rezerwatową.

Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie odsłonięć skał dolnodewońskich na terenie Gór Świętokrzyskich, wraz z odsłonięciami zielonkawych wkładek tufitów, które stanowią osady pochodzenia wulkanicznego.

Otaczający kamieniołom drzewostan budują: sosna, jodła i brzoza, gatunki światłożądne wkraczają również w drodze sukcesji naturalnej na teren kamieniołomów. Centralne fragmenty wyrobisk zostały zalane wodą, co spowodowało powstanie sporych stawów. Wszystko to sprawia, że teren rezerwatu posiada duże walory krajobrazowe i turystyczne.
Obok wymienionych powyżej wartości tego obiektu posiada on również tragiczną kartę historii, ponieważ w okresie II wojny światowej kamieniołomy te były miejscem straceń, dziś stanowią obiekt pamięci narodowej.

Plan ochrony rezerwatu ustanowiono na okres 20 lat Rozporządzeniem Wojewody Świętokrzyskiego Nr 56/2002 z dn.18.11.2002r. (Dz. Urz. Woj. Święt. z dn. 22.11.2002r., Nr 165, poz. 2057). Powierzchnia rezerwatu uległa zmianie i zgodnie z powszechną ewidencją gruntów wynosi 14,98 ha (zmianie uległa powierzchnia użytków pokopalnianych).

Rezerwat przyrody „Górna Krasna" - rezerwat florystyczno-faunistyczny utworzony w 2004 r. na podstawie Rozporządzenia Wojewody Świętokrzyskiego Nr 1/2004 z dn. 08.01.2004 r. (Dz. Urz. Woj. Święt. z dn. 13.01.2004r., Nr 3, poz. 46.). Obszar ten położony jest w płn.-zach. części Gór Świętokrzyskich w obrębie wzgórz Koneckich. Środkową i południową część rezerwatu stanowią podmokłe łąki tarasów zalewowych rzeki Krasnej oraz jej dopływów. W płn. części terenu dolina rzeczna jest głęboko wcięta, na pozostałym obszarze, ponad doliną występują tereny piaszczyste zbudowane z utworów fluwioglacjalnych. Ważnym elementem krajobrazu są tu piaski eoliczne i wydmy piaszczyste. Występują tu również charakterystyczne dla całego regionu wzniesienia, zbudowane z bardziej odpornych na wietrzenie skał triasu i jury.

Na terenie rezerwatu zachowały się dobrze wykształcone zbiorowiska roślinno-wodne, torfowiskowe, szuwarowe, łąkowe i leśne. Naturalny charakter tych zbiorowisk z wieloma cennymi, rzadkimi gatunkami flory i fauny, decyduje o ogromnej wartości przyrodniczej, unikatowej w skali ogólnokrajowej.

Wyodrębniono tu (dane ze strony http://rop.mos.gov.pl):  30  gatunków roślin zagrożonych w skali Polski Środkowej.  W granicach rezerwatu stwierdzono występowanie 343 taksonów roślin naczyniowych należących do 210 rodzajów z 76 rodzin. Wśród stwierdzonych gatunków 17 objętych jest ochroną ścisłą, a 7 gatunków ochroną częściową. W samej rzece i jej starorzeczach, zakolach oraz w zbiorniku retencyjnym w Krasnej spotykamy zbiorowiska z klasy Lemnetea Minoris. W strefie nadbrzeżnej i przybrzeżnej rzeki "panują" zbiorowiska szuwarów z klasy Phragmitetea. Łąki to miejsce występowania rzadkich, ciekawych botanicznie, pięknych i chronionych gatunków roślin jak np.: storczyki, pełnik europejski, kosaciec syberyjski, mieczyk dachówkowaty, ostrożeń łąkowy, rutewka wąskolistna, goryczka wąskolistna i inne. W zbiorowiskach torfowisk występują rośliny z klasy Scheuchzerio-careicetea nigrae. Innym typem zbiorowisk są wrzosowiska i murawy bliźniaczkowe z dominującą bliźniaczką psią trawką. Dolina Krasnej odgrywa istotna rolę w ochronie rzadkich i narażonych na wyginięcie gatunków ptaków. Przede wszystkim jest ostają ptaków lęgowych (bąk, bocian czarny i biały, trzmielojad, błotniak stawowy i łąkowy, jarząbek, cietrzew i inne) . Natomiast dla populacji przelotnych i zimujących dolina nie przedstawia ponadprzeciętnej wartości. Z gatunków rzadkich i narażonych na wyginięcie w Polsce stwierdzono nad Górną Krasną w okresie migracji jedynie bataliona i czeczotkę.

Bogactwo i zróżnicowanie organizmów żywych bytujących na tym terenie jest zdeterminowane dobrym stanem siedlisk całej doliny rzeki Krasnej, która zachowała naturalny charakter, szczególnie ciekawy jest dolny odcinek rzeki z piaszczystym i kamienistym dnem oraz bystrą wodą. Bardzo istotne dla układu ekologicznego na tym terenie było zachowanie cennych siedlisk o charakterze bagiennym: olsów, łęgów, borów bagiennych, torfowisk, turzycowisk oraz łąk trzęślicowych.